
Γιάπις τζογάρουν στα τρόφιμα και κυβερνήσεις εκδιώκονται από επαναστατημένους ανθρώπους που πεινούν
Τα χρηματιστήρια εμπορευμάτων κάνουν πάρτι, αφού οι τιμές βασικών αγροτικών προϊόντων έχουν μπλεχτεί στο πιο άγριο κερδοσκοπικό παιχνίδι μετά το τέλος της φούσκας των πιστώσεων.
Σε ένα χρόνο τα hedge funds έχουν ανεβάσει πάνω από 80% την τιμή του σιταριού στα προθεσμιακά συμβόλαια. Τα ίδια συμβαίνουν γύρω από το γάλα, τη σόγια, το καλαμπόκι κ.ά. Το ρύζι έχει ανέβει 100% μέσα σε 5 εβδομάδες.
Οι κυρίαρχες εξηγήσεις είναι ότι κάποιες χώρες μειώνουν τα αποθέματα και περιορίζουν τις εξαγωγές για να προστατευτούν από την ακρίβεια. Αυτό απλά επιδεινώνει το πρόβλημα, μεμονωμένες εθνικές παρεμβάσεις δεν δίνουν λύσεις, λέει εκπρόσωπος του ΟΗΕ.
Ωστόσο, λίγοι γυρνούν να δουν πού βρίσκεται η ρίζα της ακρίβειας. Στην πράξη δεν υπάρχει έλλειψη τροφίμων.
Οι άνθρωποι που πεινούν και εξεγείρονται δεν το κάνουν επειδή δεν υπάρχουν αρκετά τρόφιμα. Πεινούν επειδή δεν αντέχουν οικονομικά να τα αγοράσουν. Ο υποσιτισμός χτυπάει πάντα τους φτωχούς.
Το ίδιο αδύναμος είναι και ο ισχυρισμός ότι υπάρχει υπερπληθυσμός στον αναδυόμενο κόσμο και δεν φτάνουν τα τρόφιμα. Μια άποψη σε έναν κόσμο αφθονίας, που αναπαράγει τις παλιές "μαλθουσιανές αντιλήψεις", ότι δηλαδή η πείνα οφείλεται στο γεγονός ότι "ο πληθυσμός αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο ενώ τα τρόφιμα αυξάνονται με αριθμητική".
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό «World Hunger Education Service» η παγκόσμια αγροτική παραγωγή προσφέρει 17% περισσότερες θερμίδες ανά άτομο κατά μέσο όρο σήμερα απ ό,τι έδινε 30 χρόνια πριν παρά την αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού.
Κύρια αιτία της συνεχιζόμενης ανόδου των τιμών είναι η διεθνής κερδοσκοπία, που έχει δημιουργήσει στα χρηματιστήρια εμπορευμάτων νέες φούσκες. Αυτές του πετρελαίου, των μετάλλων και των γεωργικών προϊόντων, που ακολούθησαν τις δυο προηγούμενες, στην τεχνολογία και τα ακίνητα.
Υφεση
Το σπάσιμο της φούσκας των dotcom στα τέλη του 90 οδήγησε σε ύφεση τις οικονομίες (με αιχμή τις ΗΠΑ), αναγκάζοντας τους κεντρικούς τραπεζίτες να παρέμβουν χαμηλώνοντας τα επιτόκια (ρίχνοντας δηλαδή το κόστος του δανεικού χρήματος) για να βάλουν μπρος ξανά τη μηχανή. Αλλά με αυτό τον τρόπο έβαλαν μπρος μια σειρά από νέες κερδοσκοπικές μηχανές.
Η οικονομική ανάκαμψη που πρόσφερε για μια 3τία (2003-06) η κερδοσκοπία στα ακίνητα, αύξησε τη ζήτηση για πρώτες ύλες και τρόφιμα παγκοσμίως. Με αποτέλεσμα να κληροδοτήσει σήμερα μέσα στην κρίση τα πρώτα ισχυρά σημάδια ανόδου στον τιμάριθμο, φέρνοντας στον ορίζοντα την απειλή του στασιμοπληθωρισμού (συνδυασμός στάσιμης οικονομικής ανάπτυξης με αυξανόμενο πληθωρισμό) για πρώτη φορά από τη δεκαετία του 70.
Η κούρσα του πετρελαίου στα χρηματιστήρια που πλησιάζει τα 120 δολ. έπαιξε καθοριστικό ρόλο σε αυτή την εξέλιξη των τιμών.
Παρενέργειες
Η πετρελαϊκή φούσκα προκάλεσε μερικές ακόμα «παράπλευρες φούσκες»: Αυτές της μεγάλης ανόδου των τιμών στα γεωργικά προϊόντα στα διεθνή χρηματιστήρια εμπορευμάτων, με επίκεντρο την πολυσυζητημένη στροφή στα βιοκαύσιμα. Τα βιοκαύσιμα που έχουν ως πρώτη ύλη τη σόγια, το σιτάρι, το καλαμπόκι κι άλλα αγροτικά προϊόντα, ανεβάζουν τις προσδοκίες ζήτησης αυτών των προϊόντων, με αποτέλεσμα να μετακινείται όλο και περισσότερο κερδοσκοπικό χρήμα στα εν λόγω χρηματιστηριακά συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης, εκτινάζοντας τις τιμές στα ύψη.
Αλλά, το ακριβότερο σιτάρι και καλαμπόκι ουσιαστικά σημαίνει αυξήσεις σε άλευρα, ζυμαρικά, αρτοσκευάσματα και ζωοτροφές. Οι ακριβότερες ζωοτροφές οδηγούν σε ανατιμήσεις στο κρέας, τα γαλακτοκομικά προϊόντα, στα αυγά και αυτές με τη σειρά του βάζουν φωτιά στις τιμές άλλων τροφίμων.
Οι συνέπειες είναι ήδη ορατές στην μετακύλιση του κόστους στην κατανάλωση από τις βιομηχανίες. Εταιρείες, όπως οι Kellogg, General Mills έχουν ήδη προχωρήσει σε ανατιμήσεις προϊόντων όπως τα corn flakes και τα Cheerios, ενώ η ιαπωνική παρασκευάστρια σάλτσας σόγιας, Kikkoman, ανακοίνωσε ότι θα προχωρήσει στην πρώτη αύξηση τιμών εδώ και 18 χρόνια.
Υπάρχουν βέβαια και οι κερδισμένοι. Εταιρείες, όπως η Monsato που είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός σπόρων στον κόσμο (με περγαμηνές στα μεταλλαγμένα), είχε πέρσι την υψηλότερη αύξηση κερδοφορίας (86%) στον τομέα της.
[www.imerisia.gr]
Περισσότερα... »